الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم : غرويان وشيروانى )

423

أصول الفقه ( فارسى )

باب دوم غير مستقلات عقليه تمهيد : قبلا گفتيم كه مراد از غير مستقلات عقليه ، آن حكمى است كه در رسيدن به آن به عنوان نتيجه ، تنها عقل حكم نمىكند بلكه از حكمى شرعى در يكى از دو مقدمهء قياس ( يعنى صغرى ) كمك مىگيرد « 1 » و مقدمهء ديگر ( يعنى كبرى ) حكم عقلى است : يعنى حكم عقل به ملازمهء عقلى بين حكم در مقدمهء اوّل با يك حكم شرعى ديگر . مثل حكم عقل به ملازمهء بين وجوب شرعى ذى المقدمه و وجوب شرعى مقدمه . و اين ملازمهء عقليه موارد متعددى دارد كه در آن‌ها بحث‌هايى صورت گرفته و محل نزاع واقع شده و اينك ما اهم آن موارد را در طى چند مسئله ذكر مىكنيم :

--> ( 1 ) - اينكه گفتيم « از حكمى شرعى كمك مىگيرد » و نگفتيم « مقدمه ، شرعيه است » براى تعميم بحث مستقلات عقليه به مسئلهء اجزاء است . چون صغراى مسئلهء اجزاء به صورت زير است : « اين فعل ، شرعا اتيان ( انجام ) مأمور به است » و در همين حكم به اينكه اين فعل ، انجام مأمور به است از حكم شرعى كمك گرفته مىشود و اين حكم شرعى ، امرى است كه على الفرض ثابت است .